Netflix RTÜK Ve Toplumsal İmaj

Netflix sansürü üzerine yaklaşık bir yıl önce konuşmaya başlamıştık. Olur mu? Olmaz mı? Derken o karar günü geldi çattı. Dün, Netflix, BluTv, PuhuTv, YouTube gibi streaming content hizmeti veren şirketlerin artık RTÜK denetimine alınmasına karar verildi.

Buna göre yayıncı platformlar;

  • RTÜK’ün uygun görmediği içerikleri listesinden kaldırmak zorunda.
  • Koruyucu semboller yazılı ve sözlü olarak kullanıcılara bildirilmek zorunda.
  • Ayrıca yayıncı kuruluşlar yıllık kazançlarının 1000’de 5’ini RTÜK’e ödemek zorunda.

Geçtiğimiz günlerde kaleme aldığım Politik Ekonomi Raporu‘nda, benzeri bir olayla ülkeden çıkmaya zorlanan dünyaca ünlü girişim UBER‘den ve durumun bize yansıyan sonuçlarından bahsetmiştim. UBER, vergi veren ve yurt içinde ofisi bulunan yasal bir şirket statüsündeydi. Yabancı bir şirketin ülkeden mahkeme kararı ile uzaklaştırılması benzeri şirket ve oluşumların Türkiye pazarını görmezden gelmesine sebebiyet verecekti. Bu da uzun vadede çok büyük sorunlara yol açacaktı.

Benzer bir durum PayPal ve Wikipedia’da da yaşanmıştı. 2017 Yılında Wikipedia, içeriklerinin doğruluğu teyit edilemediği ve kamu yönünde kötü algı oluşturacak içerikler bulundurması gerekçesi ile mahkeme kararı ile kapatılmış ve Türkiye uluslararası arenada Düşünce ve İfade Özgürlüğü alanında en arka sıralarda yerini almıştı.

Netflix İçeriklerini Nasıl Sürprizler Bekliyor?

Yukarıda kısaca özetlediğimiz bir karara imza atıldı. Peki bizi bundan sonra ne bekliyor? “RTÜK işte, sansür nasıl olsa her alanda uygulanıyor, ne yapalım yani.” diyebilirsiniz ancak yaşanan duruma, Suudi Arabistan ve Pakistan’da bile olmayan bir uygulamayla sansür denetimine alınacak Netflix’in gözünden bakmakta da fayda var;

  • Netflix “RTÜK”e her yıl devasa miktarlarda ödeme yapılacak.
  • Uygulanmayan, ya da gözden kaçmış bir durum için ceza bazında büyük rakamlar ödeyecek, belirli sürelerde kapatılabilecek.
  • Kan ve şiddet içeren sahneler ile çıplaklığı buzlayacak ya da kesecek.
  • Netflix, hiç bir zaman uygulamadığı şekilde sigara görüntülerine çiçek ibaresi koyacak ve Şarap kelimesi için “Fermente edilmiş üzüm suyu” cümlesi kullanacak. Bu, uluslararası çapta imajına zarar verebilir. Bu durumdan pay çıkarabilecek ülkelerde de aynı durumun yaşanması muhtemel. Netflix, her ülkede ayrı statülerde içerik üretimini teşvik etmek için büyük meblağlar ödemek zorunda kalabilir.
  • “Lan” ya da “Eşek oğlu Eşek” gibi kişiye yöneltilen ithamları kesmek zorunda kalacak.
  • LGBT birey barındıran ya da bu tür bireyleri samimi/güzel gösteren içerikler engellenecek.

Netflix’in kurucusu Reed Hastings, geçtiğimiz yıl Ertuğrul Özkök’e verdiği röportajda, Türkiye’de böyle bir durumun yaşanacağını düşünmediğini ifade etmişti. Tabii ki, işin ucunda sadece sansür yok. Amaç, tıpkı PayPal’da yaşandığı gibi Netflix’i daha büyük vergi yüklerine ve ardı arkası asla kesilmeyecek olan para cezalarına mükellef etmek.

Toplum İmajı, Bizi ne kadar ilgilendiriyor?

Her fırsatta yabancı yatırımcıların ülkeye çekilmesi ve ülkenin yabancı yatırımcılar açısından daha cazip hale getirilmesi planlanırken, gerçekleştirilen icraatlar sanki hepsini teker teker kovmaya çalışıyormuşuz gibi.

Hukuksuz ve insan haklarına aykırı uygulamalar neticesinde “Yurt dışından Türkiye’ye medeni gözle bir bakış bekleniyor mu?” sorusu, cevabını bilmediğim soruların başında geliyor. Zaten bir petrol ya da altın madeni şirketi değilseniz, alım gücü üst erkler tarafından tutulmuş bir topluma sahip ülkeye yatırım yapmak biraz saflık olurdu.

Beni dinleyecek olsalar, eğer yargı makamları fikrini değiştirmiyorsa Netflix’in vasat altı içerikler ile üye/para kaybetmesindense ülkeden çekilmesini tavsiye ederdim. Zaten bir çok kişi de bu durumda üyeliğini iptal ettirecektir diye düşünüyorum. Aynı durum, Doğuş Yayın Holding’e bağlı BluTv için de geçerli tabii.

Kimse ağzında çiçekle gezen bir Bartu Küçükçağlayan ve Behzat Ç. görmek istemez.

Umalım ki, toplum olarak bu eziyeti çekmeyiz.

Konuya ilişkin hazırlamış olduğumuz Poltio anketimize katılmayı unutmayın.

Bülten Aboneliğinizi Aktifleştirin

Güncel makaleler, sektörel haberler ve ücretsiz etkinlikler için mail listemize abone olun.

Abone olduğunuz için teşekkür ederiz.

Bir şeyler yanlış gitti.

Bir Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir